haam samoet (?????????)

Zie paang haam samut.

haam yaat (????????)

Zie paang haam yaat.

haang hong (???????)

1. Thais voor hang hongse.

2. Thais. 'Zwanenstaart'. Een bijnaam voor de hibiscus schizopetalus.

Hadj

Mohammedaanse pelgrimstocht naar Mekka, gekend als de 'derde pijler' van islam, die elk toegewijd moslim eens in zijn leven tracht te ondernemen.

hadsadie (?????)

Thais. 'Olifant'. Zie Aziatische olifant. Ook hadsadin.

hadsadin (??????)

Thais. Een andere benaming voor hadsadie.

Haimavati

Sanskriet. 'Geboren uit de Himalaya'. Eén van de goede gedaantes van Devi, de gemalin van Shiwa.

halve lotus-positie

Benaming voor de asana of 'gezeten positie' in de iconografie, waarbij de rechtervoet rust op het linkerdijbeen, met de linkervoet onder de rechterdij. Boeddhabeelden met een bhumisparsa-moedra in Thaise stijl zijn meestal gezeten in deze positie, tgov. boeddhabeelden met dezelfde moedra in Birmaanse stijl, die meestal gezeten zijn in de volledige lotus-positie (fig.). Zie ook virasana (fig.).

halvemaan

Ornament dat boven kwam drijven tijdens het schudden van de Oceaan van Melk en dat Shiwa in zijn haar plaatste als versiering. Ook maansikkel.

Hampi

Een belangrijk hindoeïstisch centrum gesticht in de 14de eeuw en voor meer dan tweehonderd jaar de zetel van het Vijayanagara-rijk. Tegenwoordig vindt men nog uitgestrekte ruïnes op de rechteroever van de Tungbhadra-rivier in Zuid-India.

hamsa

Sanskriet. Een heilige mannetjesgans of zwaan, en het rijdier van de hindoegod Brahma. Door zijn vlucht duidt de hamsa op het verband tussen de waterwereld en de hemel. Vaak voorkomend in de boeddhistische iconografie.

hang hongse

Thais-Sanskriet. 'Zwanenstaart'. De antefix bij sommige boeddhistsiche tempels in Thailand die meestal onderaan een bai raka als een sierlijke staart naar boven krult. De meeste tempels hebben de combinatie van een chofa, bai raka en hang hongse (fig.). In het Thais haang hong.

Hani

Bevolkingsgroep in Yunnan verwant aan de Akha in Thailand.

Hanuman (??????)

1. Sanskriet-Thais. Een soort aap uit Oost-India.

2. Sanskriet-Thais. De zoon van Vayu, de god der wind, in het Thais gekend als Sawaha, en Phra Phai. De albino half-goddelijke aap die Rama bijstond in zijn strijd tegen Ravana in het Indische epos Ramayana. Hij wordt voorgesteld met een witte vacht en een diamand in het midden van zijn gehemelte. Hij is koning der apen en generaal, die beschikt over magische krachten. Zijn geeuw kan manen en sterren produceren. Zijn wapen is een diamanten drietand die hij gebruikt om belangrijke tegenstanders mee te bevechten. Hij komt onder andere voor in de Thaise Ramakien. Ook Wayubud.

Hara

Sanskriet. Een benaming voor Shiwa.

Harappan

De naam gegeven aan een beschaving in de Indus-vallei tussen 2300 en 1750 VC, met Harappa als één van hun belangrijkste vestingssteden. Andere belangrijke plaatsen waren Mohenjodaro en Kalibangan. Haar belangrijkst bewaard gebleven kunstvoorwerpen zijn o.a. miniatuur beeldhouwwerkjes in steen, verschillende terracotta beeldjes, zegels, en vrouwelijke figuurtjes in brons.

harem

De vrouwenkwartieren in een mohammedaanse woning.

Hari

Sanskriet. Een benaming voor Vishnoe.

Harihara (??????)

Sanskriet-Thais. Een hindoeïstische godheid die zijn naam en karakteristieken van zowel Vishnoe (Hari) en Shiwa (Hara) ontleent, en er een kombinatie van is. Meestal afgebeeld met aan de ene zijde van zijn hoofd Vishnoe's kroon, en aan de andere zijde de gevlochten haarlokken van Shiwa. Hij heeft tevens de voornaamste attributen van beide goden.

Haripunchai (?????????)

1. Thais. Naam van een Mon-stad in noordelijk Thailand (nu Lamphun), in 661 AD gesticht door boeddhistische vromen. In 1281 werd het door koning Mengrai veroverd en onder de heerschappij gebracht van de koninkrijken van Lan Na. MEER HIEROVER.

2. Thais. Invloedrijke kunststijl tussen de 11de en 13de eeuw AD, genoemd naar de Mon-stad Haripunchai in noordelijk Thailand.

Har-Mandir Saheb

Zie Gouden Tempel.

harmika

De reling die de koepel van een Indische stoepa omringd.

haveli

Hindi-Sanskriet. Een gebouw van meer dan één verdieping gebouwd rond een binnenplaats.

hed hoe noe (?????????)

Thais. 'Muizenoor-zwam'. Benaming voor een witte spons-achtige paddestoel met een structuur van oorvormige franjes.  Haar wetenschappelijke benaming is auricular-judae (jodenoor). In het Thais eveneens gekend als hed hoe noe khao, witte muizenoor-zwam.

hed lin jeu daeng (??????????????)

Thais-Chinees. 'Rode lin jeu zwammen'. Naam voor een nogal prijzige bruin-rode paddestoel. Gedroogd en in schijfjes gesneden wordt deze zwam gebruikt als een kruid in Chinese traditionele geneeskunde. De binnenkant heeft een ietwat houterige structuur.

heldinnen van Phuket

Term voor de zusters Chan en Muk (fig.), officieel gekend als Thep Krasatri en Sri Sunthon, die Phuket-eiland in 1785 wisten te vrijwaren van een Birmese invasie. Beiden werden geboren in Thalang als dochters van de lokale gouverneur Thongkham. Toen deze stierf werd zijn post overgenomen door Phakphuthon, die gehuwd was met Chan en met het ambt van gouverneur tevens de titel Phraya kreeg. In 1785 stierf Phakphuthon echter plots en vooraleer Bangkok een nieuwe gouverneur kon aanstellen stuurde koning Padung van Birma een vloot met 3.000 man o.l.v. Yiwun, om het eiland te belegeren. Chan en Muk namen toen de leiding om hun stad te beschermen. Na een strijd van meer dan een maand slaagden de Birmese troepen er niet in om Thalang te veroveren en toen hun voorraden schaars werden trokken ze zich terug. Voor hun moed kregen de heldinnen die de strijd hadden geleid van koning Rama I de titel van thao. Volgens de legende lieten Chan en Muk alle vrouwen het haar kort knippen, in mannenkleren rondlopen en veel lawaai maken op trommels, waardoor de Birmese bevelhebber de indruk kreeg tegen een overmacht van troepen te staan en van de invasie afzag.

heliconia

Latijn. Tropische plant met mooie schutbladen in exotisch felle kleuren rond de relatief onbeduidende bloempjes. De schutbladen kunnen rood, geel, of oranje zijn, of scharlakenrood met een gele of groene rand, óf met knalrood of fel geel. De plant komt zowel hangend voor als naar boven groeiend en heeft tot 1,8 meter lange lepelvormige bladen. Onder de verschillende soorten bestaat o.a. de heliconia rostrata of 'visstaart heliconia' (fig.), de heliconia bihai, bijgenaamd 'grote kreeftsklauw' en tevens gekend als heliconia humilis of 'vuurvogel' en 'arabloem', de heliconia caribea, de heliconia collinsiana of 'hangende heliconia', de heliconia psittacorum of 'papegaaibloem', de heliconia stricta of 'kleine kreeftsklauw' (fig.) en de heliconia wagneriana of 'regenboog heliconia'.

Hellevuur Pas Herdenkingsmonument

Herdenkingsmonument in Kanchanaburi dat opgericht werd met subsidies van het Departement voor Oudgedienden van de Australische regering en toegewijd is aan de geallieerde krijgsgevangenen, zowel Australiërs als anderen, alsmede aan de vele Aziatische arbeiders die hier of elders in Azië en de regio van de Grote Oceaan tijdens WO II zware ontberingen hebben ondergaan of zijn omgekomen, voornamelijk diegene die meegewerkt hebben aan de bouw van de Thailand-Birma spoorlijn. Het herdenkingsmonument heeft zowel een museum als een wandelpad van 4,5 km. De naam is ontleend aan de Konyu Afgraving, een plaats waar krijgsgevangenen en Aziatische arbeiders slopende uren moesten werken tot diep in de nacht om een pas af te graven uit aarde en rots; het flikkerende licht van het kampvuur dat op de uitgemergelde lichamen van de arbeiders viel gaf deze plaats haar naam. Het museum is gesitueerd op ongeveer 80 km noordwestelijk van het stadscentrum van Kanchanaburi. In het Thais Anuson Satahn Chong Khao Khahd. Zie ook het Thailand-Birma Spoorwegmuseum en Dodenspoorweg.

hera

Een mythologisch monster vaak gezien op het einde van een boog in Thailand. Het heeft het lijf van een naga en zijn tanden raken zijn neusgaten, terwijl het dikwijls een ander schepsel, een bloem of een vlamachtig motief uit zijn mond spuwt.

hert

Naam van een vierhoevige herkauwer waarvan het mannetje gewoonlijk een gewei draagt. Het heeft de wetenschappelijke benaming cervus unicolor equinus en behoort tot de familie cervidae. Wanneer voorgesteld in de boeddhistische kunst (fig.) verwijst het meestal naar Mrigadava, het hertenpark waar de Boeddha zijn eerste preek hield. In de mythologie is het het rijdier van Phra Phareuhadsabodie, de god van donderdag (fig.). In het Thais zowel kwahng als mareuk (mannelijk) en mareuki (vrouwelijk) genoemd.

hertshoorn

Populaire naam van een parasiterend gewas op bomen in het regenwoud en waarvan de vorm enigszins gelijkt op de hoorn van een hert. Kan soms tot 1,8 meter hoog worden waardoor het kan bezwijken onder eigen haar gewicht en op de grond valt. Ook gebruikt in tuinen waar het maar tot de helft van haar normale grootte groeit. Latijnse benamingen platycerium superbum en platycerium grande.

Hevajra

Sanskriet. Een beschermende god in het tantristische boeddhisme met de rang van een boeddha. Hij heeft acht hoofden, zestien armen, en twee of vier benen. Hij heeft tevens een derde oog. In Cambodja en Thailand komt hij meestal voor in een dansende positie terwijl zijn linkerbeen een demoon verpletterd en zijn rechterbeen gebogen met de voet zijn linkerbeen aanraakt boven de knie. Zie ook Nataraja.

hia (?????)

Thaise benaming voor een varaan van de soort varanus salvator.

hibiscus

Latijnse benaming voor een struik of heester met exquisiete bloemen waarvan er verschillende soorten bestaan, de meest voorkomende in Thailand de hibiscus rosa-sinensis of Chinese hibiscus en de hibiscus schizopetalus of Japanse hibiscus, eveneens gekend onder de bijnaam Japanese lantaarn. Een eerder gedistingeerde variëteit is de hibiscus sabdariffa of roselle, waarvan een verfrissende drank rijk aan Vitamine C kan worden gemaakt door de doosvruchten in kokend water te laten weken. Afhankelijk van de soort zijn er verschillende Thaise benamingen, waaronder cha baa voor de rosa-sinensis, phu reua hong of hang hong voor de schizopetalus en krajiab daeng voor de sabdariffa. Maleisisch Borneo heeft de hibiscus als haar symbool toegeëigend.

Hijra

De vlucht van Mohammed en de eerste moslim gemeenschap van Mekka naar Medina in 622 AD, het begin van de mohammedaanse jaartelling die hun kalender dateert.

Himalaya

Het Himalayagebergte. Wordt vaak vermeld in boeddhistische verhalen, alsook in de Ramayana en in andere geschriften.

Himaphan (??????)

Een mythisch bos in de Himalaya, onder de hemels der goden. Vaak vermeld in boeddhistische literatuur, en bewoond door zowel mythische als reële dieren. Ook Himavat (Himawat), Himavan (Himawan), Himavah (Himawah), Himavaat (Himawaat), en Himavaan (Himawaan) genoemd.

himaphan (????????)

Thaise verkorte benaming voor de cashewnoot en haar boom van het geslacht anacardium occidentale, die volledig ma muang himaphan wordt genoemd.

Himavah (?????)

Zie Himaphan.

Himavaan (??????)

Zie Himaphan.

Himavan (??????, ????????)

Zie Himaphan.

Himavat (??????)

Zie Himaphan.

Hinayana

Sanskriet. 'Kleiner voertuig'. Een term die ontstond voor het Theravada boeddhisme na het ontstaan van het Mahayana boeddhisme, het 'groter voertuig'. De Hinayana richting van het boeddhisme staat het dichtst bij de originele leerstelling van de Boeddha. Op een gegeven ogenblik waren er meerdere sektes van het Hinayana boeddhisme maar nu blijft enkel de Theravada vorm over. Het wordt gepraktiseerd in Sri Lanka en Zuidoost-Azië, en gebruikt als taal het Pali.

hindoe

Aanhanger van het hindoeïsme. Ook hindoeïst.

hindoeïsme

Het voornaamste religieus en sociaal systeem in India, van oude origine. Aanhangers, hindoes of hindoeïsten genaamd, delen een gemeenschappelijk geloof in de wet van karma, de transmigratie van de ziel, en een universele geest of Brahma. Religieuze praktijken bestaan o.a. uit de aanbidding van verschillende goden en godinnen, en hun heilige geschriften zijn de Veda's en de Ramayana.

hintha

Een mythische vogel in Birma.

Hmong (???)

Bergvolk (fig.) in Noord-Thailand (fig.) met oorspronkelijke bakermat in Tibet of Mongolië, behorend tot de Sino-Tibetaanse taalgroep van de familie Miao-Yao-Pateng, met diverse dialecten. Ze vestigden zich meer dan een eeuw geleden in Thailand zijn nu zo'n 90.000 talrijk, onderverdeeld in vnl. Hmong Doew (Blauwe/Groene Hmong) in het Westen, en Hmong Njua (Witte Hmong) in het Oosten van Noord-Thailand. Ook Maew of Miao genoemd. MEER HIEROVER.

Hmong Doew

Miao. 'Groene Hmong'. Een subgroep van de Hmong, in het Westen gekend als 'Blauwe Hmong'. MEER HIEROVER.

Hmong Njua

Miao. 'Witte Hmong'. Een subgroep van de Hmong. MEER HIEROVER.

Hoa-lai

Kunststijl uit Champa in Vietnam gedurende de eerste helft van de 9de eeuw.

hoe chalaam (??????)

Thaise term voor haaienvinnen. Hoewel illegaal in vele landen worden haaienvinnen door de meeste Chinezen als een delicatesse beschouwd en kunnen ze in een aantal restaurants in Chinatown worden gegeten, o.a. als haaienvinnensoep. Omwille van hun uniek- en zeldzaamheid zijn haaienvinnen vrij duur, en worden verkocht aan prijzen die variëren van 30.000 tot 50.000 baht voor één enkele vin, afhankelijk van hun grootte en kwaliteit.

hoi jo hong kong (????????????)

Chinees-Thais. Naam van een Chinees hartig hapje gemaakt van een mengsel van krab en garnaal. Vergelijkbaar met haegeun.

hoi moek (??????)

Thaise benaming voor paarlemoer. Zie ook kreuang moek.

ho klong (??????)

Thais. De drumtoren in een wat. Soms in kombinatie met een ho rakhang (fig.). Wordt gebruikt om de monniken samen te roepen voor gebed en -om elf uur 's ochtends- om het begin aan te geven van het laatste uur waarin ze hun laatste maaltijd van de dag mogen nuttigen.

Hok Lok Siw (?? ?? ????)

Thais-Chinees. Drie Chinese goden die in de kunst meestal als een trio met lange baarden wordt uitgebeeld. Ze zijn algemeen bekend onder de benamingen Hok, Lok en Siw, Chinese namen die respectievelijk gezondheid, voorspoed en een lang leven vertegenwoordigen.

Holi

Sanskriet. Feestelijkheid geassociëerd met de hindoeïstische god Krishna.

hom pah (??????)

Thais. De schouder of het lichaam bedekken met een kleed, inz. het aanbrengen van een saffraankleurige doek of kleed bij boeddhabeelden.

hong (????)

Thaise benaming voor hongse.

Hongsawadie (???????)

Thaise benaming voor Pegu, hoofdstad der Mon vóór de annexatie door Birma.

hongse

Sanskriet. 'Zwaan'. In Thailand een mythologische zwaan die vaak in de kunst en architectuur wordt afgebeeld. Zie ook hang hongse en hamsa. In het Thais hong.

Horadih (????)

1. Thais. 'Zuidwesten' of 'zuidwestelijk'. De windstreek die beschermd wordt door de lokapala Nairitti. Zie ook Udon, Isaan, Burapah, Taksin, Ahkney, Prajim en Phayap.

2. Thaise naam voor de zuidwestwind. Ook gekend als phat taya.

ho rakhang (???????)

Thais. De beltoren in een wat. De bel wordt gebruikt om de monniken en novicen op te roepen om naar de ubosot te komen. Soms is de beltoren in een tempel in kombinatie met de ho klong, de drumtoren (fig.). De drum wordt echter gebruikt om andere redenen, namelijk, ofwel om de leken op te roepen om op boeddhistische feestdagen (Wan Phra) naar de tempel te komen en er tamboen te verrichten, of ter ere van de Boeddha. Maar indien er afwisselend op zowel de drum als op de bel wordt geslagen, is het om de tijd aan te geven.

ho trai (?????)

Thais. De bibliotheek in een wat. Meestal gebouwd op palen in een vijver of waterbasin (fig.) om te voorkomen dat insecten of termieten de manuscripten zouden bereiken en beschadigen.

howdah

De zit of het zadel op de rug van een olifant, meestal uit hout vervaardigd en al dan niet met een overhuiving. De howdah van een rijkeling kan soms geheel uit ivoor zijn gemaakt.

hti

Birmaans. Een decoratief element in de vorm van een kanten parasol dat vaak de top van een boeddhistische stoepa in Birma kroont. Zie ook chattra.

huad (???)

Thais. Een mand gebruikt om kleeftrijst in te stomen.

Hua Hin (??????)

Thais. 'Hoofd van steen' or 'rotshoofd'. Kustplaats in de provincie Prachuap Khirikhan, 220 km van Bangkok. De stad heeft een lang wit zandstrand met erlangs een groot aanbod aan accommodatie, gaande van bungalows tot 5-sterren hotels en resorts. Het strand heeft een rustige atmosfeer en begint bij een landtong met rotsen (hua hin), die het strand scheidt van het kleine vissershaventje. Zachtjes golvend strekt het zich zo'n 3-4 km uit naar het zuiden, waar het eindigt aan de voet van Khao Takhiap, een heuvel met een groot staand boeddhabeeld. Vanaf de heuveltop heeft men zowel 's avonds als overdag een goed panoramisch gezicht op Hin Hin. Onder de bezienswaardigheden bevindt zich het treinstation, één van de oudste in het land met een unieke architectuur. Het meest bijzondere ervan is de koninklijke wachtzaal die gebouwd werd in Thais-architecturele stijl. De zaal werd verplaatst van het Sanam Chan Paleis in de provincie Nakhon Pathom tijdens het bewind van koning Rama VI. Een andere bezienswaardigheid in Hua Hin is het Klai Kangwon Paleis, het permanente zomerpaleis van koning Rama IX en waarvan de naam in vertaling 'ver van zorgen' betekent. Het paleis bestaat uit drie herenhuizen in Spaanse stijl, die gebouwd werden naar de zee gericht. Het paleis bevindt zich ten noorden van de stad en werd gebouwd in opdracht van koning Rama VII. Vandaag is het het definitieve zomerverblijf van de koning, die er vaak komt om te zeilen. Het paleis is toegankelijk voor het publiek maar men dient vóór een bezoek eerst een vergunning aan te vragen bij het Bureau van de Koninklijke Hofhouding (Royal Household Office).

huan (???)

Thais-Chinees. Een vreemdeling, volgens de opvatting van een Chinees. Ook huan nang.

huan nang (???????)

Zie huan.

Hue

Politieke hoofdstad van Vietnam van 1802 tot 1945 AD. Eén van Vietnam's kulturele, religieuze en onderwijscentra.

hun krabok (??????????)

Thais. Een poppentheater waarin de poppen gemanipuleerd worden van beneden, eerder dan met een touwtje van  bovenaf. Zie ook krabok.

hun lakon lek (????????????)

Thais. Poppentheater met meestal scenes uit de Ramakien.

hymenocallis caribaea

Latijnse benaming voor spinlelie.

hypostyl hal

Een term gebruikt voor een zuilenhal. Het is vaak het uiterste en indrukwekkendste deel van een tempelcomplex. Hypostyl betekent letterlijk 'door (de basis van) zuilen gevormd'.