lahb (???)

Thais. Naam van een scherpe maaltijd bestaande uit niet helemaal gaar gehakt van (rauw) vlees of vis, gemend met uien, groenten, kreuang prung zoals chilipepers en geconserveerde vissaus. Het wordt gegeten met rijst en enige verse groenten.

laai kraam ลายคราม

1. Thais. Oud porselein uit China met een blauw patroon.

2. Thais. Algemene benaming voor antiek.

laai rod nahm (????????)

Thais. 'Patroon gewassen met water'. Term gebruikt voor vergulde lakboomhars.

lae (????)

Een episode in het verhaal van de laatste grote incarnatie van de Boeddha, Mahachaat genoemd.

Laem Phrommathep (???????????)

Thais. 'Landtong van de god Brahma'. Benaming van een schiereiland bij de zuidkaap van Phuket-eiland (fig.) die gekend staat als een panoramische plek en populair gezichtspunt tijdens zonsondergang. Ook Phrommathep en Laem Phromthep.

Lahn Nah

Zie Lan Na.

Laho

Zie Lahu.

Lahu (????)

Een bergvolk waarvan de meesten zich voornamelijk ophouden in de noordelijke provincies Chiang Mai en Chiang Rai. Ze delen zichzelf op in subgroepen, waarvan de naam gevormd wordt door de toevoeging van een kleur die ook de klederdracht bepaalt. De paalwoningen van de Lahu liggen meestal hoog in de bergen (fig.) waar zij zich eind vorige eeuw vanuit Birma vestigden. Hun dialect behoort tot de Lolo-tak van de Tibeto-Birmaanse taalgroep, waarvan de standaardtaal het Lahu Na is, dat ook door de meeste Lahu buiten Thailand (in Birma, Laos, Vietnam en China) wordt gesproken. De Thaise benaming voor dit volk is Mussur, een woord voor 'jager', afgeleid uit het Birmees. Soms ook Laho. MEER HIEROVER.

Lahu Hpu (???????)

'Witte Lahu'. Een subgroep van de Lahu. MEER HIEROVER.

Lahu Na (??????)

1. 'Zwarte Lahu'. Een subgroep van de Lahu. Ook Mussur Dam.

2. Standaardtaal van de Lahu, behorend tot de Lolo-tak van de Tibeto-Birmaanse taalgroep en tevens gebruikt door alle subgroepen van de Lahu en zelf door sommige andere bergvolkeren. De taal is verwant aan die van de Lisu. MEER HIEROVER.

Lahu Nyi (????????)

'Rode Lahu'. Een subgroep van de Lahu. Uitspraak Lahoe Nai-i. MEER HIEROVER.

Lahu Shehleh (?????????)

'Zwarte Lahu'. Een subgroep van de Lahu. Ook Mussur Dam. MEER HIEROVER.

Lahu Shi (??????)

'Gele Lahu'. Een subgroep van de Lahu. Ook Mussur Kwi. MEER HIEROVER.

lakboomhars

Een harsachtige substantie van een boom met de wetenschappelijke naam melanorrhea usitata, die groeit in het wild, in de drogere wouden van Noord-Thailand en vergelijkbaar is met de sumac-boom in Japan en China. Lakboomhars is een duurzame en waterdichte substantie die erg functioneel is. Het is licht, hard en soepel tegelijkertijd, en beschermt tegen insekten. Het wordt aangewend als een vernis en als grondverf voor inkerving van motieven en als achtergrond voor decoratieve patronen in bladgoud. Vergulde lakboomhars vindt vnl. toepassing in de architectuur en als versiering van kasten, met name boekenkasten gebruikt voor het bewaren van religieuze teksten. Ook chinalak en japanlak genaamd. In het Thais kreuang kheun.

lakhon (????)

Thais. Traditionele dansvoorstellingen in Thailand, waarbij zowel mannen als vrouwen deelnemen, in tegenstelling tot de khon, waarbij alle rollen -ook de vrouwelijke- enkel door mannen worden vertolkt. De thema's kunnen ingekorte versies van de Ramakien, of andere volksverhalen zijn.

lakhon yok (??????)

Thais. Een speelgoedtheater met miniatuurpoppen als dansers en danseressen, dat ter verering voor een schrijn wordt geplaatst als offerande.

lak meuang (?????????)

Thais. 'Stadspilaar'. Een meestal houten pilaar of zuil waarvan geloofd wordt dat de god die erin huist de beschermendgeest van een stad is. De zuil is geplaatst in een schrijn, de sahn lak meuang. Het is tevens het centrum van een stad en het punt vanwaar de afstand tussen steden onderling wordt berekend. Vergelijk met linga-verering.

lakshana (??????)

1. Sanskriet-Thais. 'Kenteken, eigenschap'. In de fysiognomiek, een kenteken dat zowel gunstig als ongunstig kan zijn. Algemeen verwijst de term echter vaak naar het kenteken of de gunstige eigenschap van een groot man, en is vooral van toepassing op de 32 voorname kentekens zoals beschreven in boeddhistische literatuur, waarbij de voorbestemming van de Boeddha vanaf de geboorte kon worden herkend.

2. Sanskriet-Thais. 'Attribuut, teken, symbool'. In de iconografie verwijst de term naar de attributen van een godheid.

Lakshmana

Sanskriet. 'Begiftigd met gunstige tekenen (lakshana's)'. Een jongere halfbroer van Rama in het Indische epos Ramayana die, trouw aan Rama, samen met hem 14 jaren in balingschap vertoefde en hem bijstond in de strijd tegen Ravana. Volgens sommigen is hij de incarnatie van Ananta, de naga-zetel van Vishnoe. Hij heeft een gouden huidskleur.

Lakshmi (लक्ष्मी)

Sanskriet. 'Kenteken, eigenschap'. De godin van schoonheid en fortuin, die op de golven kwam bovendrijven gezeten op een lotusbloem tijdens het schudden van de Oceaan van Melk, en de gemalin van Vishnoe werd. Ze werd telkens samen met Vishnoe geïncarneerd, als één van zijn avatars op aarde verscheen. Zo werd zij bijvoorbeeld geboren als Sita, de vrouw van Rama, en als Rukmini, de voornaamste vrouw van Krishna. De lotusbloem is één van haar attributen en haar rijdier is de leeuw (fig.). Ook gekend als o.a. Sri, Sri Mariamman, en Padma.

Lakulisha

Sanskriet. 'Vorst met een knuppel'. Vermeend stichter of eerste meester van de Pashupati-sekte en door sommigen verondersteld de 28ste incarnatie te zijn van de hindoe-god Shiwa. In de kunst gewoonlijk naakt voorgesteld met een fallus, een knuppel of knots, een kralen halssnoer, een drietand, en een beker vervaardigd uit een schedel.

lalitasana

Sanskriet. Een asana in gezeten positie, met één been gebogen op de troon of zetel geplaatst, terwijl het andere been naar beneden hangt. Het symboliseert ontspanning.

Lalitavistara

Een tekst in het Sanskriet die de traditionele legende van het leven van de Boeddha vertelt.

lamaïsme

Een vorm van boeddhisme voornamelijk gepractiseerd in Tibet en Mongolië.

lamoet (?????)

Thais. Een altijdgroene boom die tot meer dan dertig meter hoog kan worden en de Latijnse benaming manilkara zapota heeft. Het witte sap van de boom wordt gebruikt om kauwgom te maken, terwijl de gelijknamige, eivormige vruchten een zoete marsepeinachtige smaak hebben.

Lampang (?????)

Naam van een provincie (kaart) en haar hoofdstad aan de Wang-rivier in Noord-Thailand, 599 km noordelijk van Bangkok en met een bevolkingsaantal van zo'n 43.000 inwoners. De geschiedenis van de stad gaat zo'n 14 eeuwen terug, tot de Dvaravati-periode, en volgens de legende zou ze gesticht zijn door de zoon van koningin Chamadevi, heerseres van Haripunchai, het latere Lamphun. De stad is door heel Thailand gekend als 'meuang rot mah', de paardenkoets-stad (fig.). Onder de bezienswaardigheden is Wat Phra Kaew Don Tao en Wat Phrathat Lampang Luang (fig.). De streek is gekend vanwege de teak-industrie en het district Hang Chat vanwege een opleidingscentrum voor jonge olifanten. De provincie telt dertien amphur.

Lamphun (?????)

Naam van een jangwat (kaart) en haar een gelijknamige hoofdstad in Noord-Thailand, op 670 km van Bangkok en met een bevolkingsaantal van ca. 15.000 inwoners. De provincie telt zeven amphur en één king amphur.

lamyai (????)

Thais. Vruchtdragende boom (fig.) en vrucht met de Latijnse benaming euphoria longana en dimocarpus longan, van de botanische familie sapindaceae. Het zoete en erg sappige vruchtvlees heeft een glazig witte tot rozige kleur en zit in een bruin-gele schil. De pit is mooi rond, donkerbruin en glad. Van vorm en smaak gelijkend op de lychee. Groeit aan altijd groenblijvende bomen tot twaalf meter hoog, en in Thailand vnl. aanwezig in het noorden. Vruchtdragend seizoen eind juli tot augustus. Algemeen wordt geloofd dat het eten van de vrucht de lichaamsenergie bevordert en vermoeidheid verjaagt. Lamyai kan als nagerecht genoten worden met zowel siroop, kleefrijst als tapioca. De vrucht heeft de Westerse benaming 'longan' en de bijnaam 'drakenoog'.

Langka (?????)

Thaise benaming voor Ceylon, het huidige Sri Lanka. Zie ook Lanka.

Langnek Karen

Subgroep van de Karen in Thailand, vnl. in de bergen rond Mae Hong Son en afkomstig uit Birma. In het Thais 'Kariang Koh Yao' of 'Kariang Sai Koh' genoemd. Eén van hun subgroepen in Thailand is gekend onder de naam Kayang. MEER HIEROVER.

langstaartboot

Zie reua hahng yahw.

Lanka

Naam voor Ceylon in de Ramayana. Het was ooit de spits van de berg Meru maar werd in zee geblazen door Vayu, de god van de wind en werd alzo een eiland. Deze gigantische koninklijke stad was van een enorme pracht en praal, met zeven brede walgrachten en zeven sterke stadswallen van steen en metaal. Er wordt gezegd dat het gebouwd was van goud en bedoeld als residentie voor Kubera, van wie het echter werd afgenomen door zijn halfbroer Ravana, die het tot zijn zetel maakte. Ook Longka en Langka.

Lan Na (??????)

1. Thais. 'Een miljoen (rijst-)velden'. Een koninkrijk in Noord-Thailand dat floreerde tussen de 13de en 14de eeuw AD met Chiang Mai als centrum en dat zich consolideerde in de noordelijke regionen door een verbond tussen de drie koningen van Chiang Mai, Sukhothai en Phayao, bekend onder de namen Mengrai, Ramkamhaeng en Ngam Meuang. Ook Lanna en Lahn Nah. MEER HIEROVER.

2. Thais. Een kunstrichting uit het koninkrijk van Lan Na (Noord-Thailand).

lao moe (???????)

Thais. 'Varkensstal'. Plaats waar varkens worden gehouden. De term wordt voor zowel grote kwekerijen gebruikt als voor de meer gebruikelijke kleinere stallen in menig plattelandsdorp, waar de dieren vaak onder paalwoningen worden gehouden ter bescherming tegen zon en regen.

Lao Pie

De wijze en trouwe heerser uit Drie Koninkrijken.

Laos

Buurland van Thailand in het Noordoosten en westelijk van Vietnam en met de officiele naam Democratische Republiek van Laos. Het beslaat een gebied van 236.800 km² en heeft 5.083 km landsgrens met Birma, Cambodja, China, Vietnam en Thailand. In 1975, greep het Communistische Pathet Lao de bestuursmacht, en werd een einde gesteld aan een zes eeuwen-oude monarchie. Initiële nauwere banden met Vietnam en nationalisering werden vervangen door een geleidelijke terugkeer naar een geprivatiseerd ondernemingsbeleid, een liberalisatie van buitenlandse investeringswetten en toetreding tot ASEAN in 1997. Het land heeft een bevolkingsaantal van ongeveer 6 miljoen, waarvan 60% Theravada boeddhist zijn. De officiële taal is het Laotiaans maar ook Frans en Engels worden er gesproken, alsook verschillende etnische talen. Het hoogste punt is Phou Bia met 2.817 meter, de munteenheid is de 'kip' en natuurlijke rijkdommen zijn hout, waterkracht, gips, tin, goud en halfedelstenen.

Lao Tzu (老子)

Chinees. 'Oude Meester'. Invloedrijk Chinees filosoof in de 4de eeuw VC, stichter van het taoïsme en auteur van de Tao-te Ching.

latei

Zie lateibalk.

lateibalk

Een dwarsbalk of steunbalk die rust op twee vertikale posten, gewoonlijk versierd met narratieve scenes of siermotieven. In Khmer-tempels treft men de lateibalk aan boven de deur- of raamopening, vlak onder het fronton. In het Thais called thablang genoemd.

latei-reliëf

Doelt in Thailand meestal op een stenen bas-reliëf bij de latei boven deuren of poorten van oude tempels in Khmer-stijl, maar kan eveneens een houtsnijwerk of beeldhouwwerk boven deuren of ramen van andere gebouwen zijn.

lateriet

Een afzetting van rode of bruine klei geproduceerd door ontbindend gesteente. Aanvankelijk is lateriet zacht wanneer het wordt opgegraven, maar wordt hard wanneer het is blootgesteld aan de lucht. Het werd ooit regelmatig gebruikt als bouwmateriaal voor religieuze bouwwerken en paleizen in Thailand en Cambodja. Door zijn kleur in Thailand din daeng (rode aarde) of sila daeng (rode steen) genoemd.

Lava

Eén van Sita's tweeling zonen in de Ramayana, waarvan geen van beide erkend werd door hun vader Rama tot op de leeftijd van vijftien. De andere noemde Kusa.

Lavo (?????)

Oude benaming voor Lopburi. Ook Lawo getranscribeerd.

Lawa

Thaise benaming voor Thai Lu.

Le

De dynastie die heerste in Vietnam van 1427 tot 1789 AD, de gouden periode in de Vietnamese geschiedenis toen kunst floreerde.

leeuw

In het hindoeïsme het rijdier van de godin Devi en Lakshmi (fig.) en van de god Manjushri, en in het boeddhisme de beschermer van de dhamma, vaak gezien in paar als symbolische bewakers aan de toegang tot tempels in Noord-Thailand en Birma. In het Thais singh genoemd.

Leger

Zie kong thap.

leung (?????)

Thaise benaming voor linga. Ook ling.

leverbot

Aandoening waarbij microscopisch kleine, wormachtige parasieten zich door de huid boren en via de bloedstroom door het lichaam verplaatsen tot in de lever. Daar produceren ze eitjes die verder via de bloedvaten in de darmen en de blaas terechtkomen en ernstige buikklachten veroorzaken. Zwemmen in besmet water of het eten van slecht gekookte vis of slakken, ligt meestal aan de oorzaak van deze ziekte, daar vis en slakken vaak dragers van deze parasiet zijn. De provincie Sakon Nakhon in Noordoost-Thailand staat gekend als de streek met de meest geregistreerde gevallen van leverbot ter wereld.

li (???)

Thais-Chinees. Een Chinese lengtemaat, gelijk aan ongeveer 300 meter.

liggende Boeddha

Eén van de vier posities van boeddhabeelden in de iconografie die meestal duidt op het Mahaparinirvana van de Boeddha. Het bekendste beeld van een liggende Boeddha is dat van Wat Poh te Bangkok (fig.). In het Thais Phra Phoet Saiyaat. Zie ook iryapatha.

likae (????)

Thais. Een muziek en dansdrama in Thailand, meestal over het koningen en het hof. Meestal een rondreizend gezelschap. Vroeger enkel door mannen gespeeld, nu in onbruik rakend.

Lim Ko Niau (?????????????)

Thais-Chinees. Naam van de zuster van Lim To Khieng, een Chinese immigrant die huwde met een lokaal meisje uit Pattani en zich bekeerde tot de Islam. Lim Ko Niau zeilde echter uit China met een sampan-boot in een poging om haar broer te overhalen Islam de rug toe te keren en weer huiswaarts te keren. In een negatieve respons wilde de broer zijn geloof demonstreren en begon alsdus met de bouw van een masjid, in het jaar 1578. Zijn zuster sprak toen een vloek uit over de moskee, dat deze nooit zou worden voltooid. Na een mislukte laatste poging om haar broer te overhalen verhing ze zichzelf tenslotte aan een cashewboom en van verdriet kon de broer de moskee niet verder bouwen waardoor deze onafgewerkt blijft tot op heden. De boom waaraan zij zich verhing werd in een schrijn geplaatst en een houten beeld van haar wordt jaarlijks rongedragen in een lokale processie.

limoen

Populaire benaming voor een boom uit de citrus-familie. Er bestaan verschillende soorten waaronder de citrus aurantifolia en citrus medica. De vrucht gelijkt op de citroen die men doorgaans in het Westen vindt maar is groen, zuurder, kleiner en ronder. In vergelijking tot de gele citroen is de Zuidoost-Aziatische limoen bijna rondvormig. Limoen wordt gebruikt in de keuken en vaak wordt bij gerechten van gebakken rijst een vers schijfje limoen opgediend. De limoen is rijk aan Vitamine C en zou een geneeskrachtige werking hebben tegen keelpijn en hoest, drijft slijmen weg, geneest bloedend tandvlees en tandvleesontstekingen, voorkomt beroertes en werkt heilzaam tegen obstipatie. Oorspronkelijk afkomstig uit Zuidoost-Azië en in het Thais manao en mangao genoemd.

ling (?????)

Thaise benaming voor linga. Ook leung.

ling hang san (??????????)

Thais. 'Aap met een korte staart'. Benaming vooreen aap van het geslacht macaca, een makaak (fig.) met een kort varkensstaartje. Ze worden vaak gebruikt op kokosplantages om kokosnoten te plukken.

linga (लिङ्गं)

Sanskriet. 'Embleem, geslacht, symbool'. Een fallussymbool of voorstelling van een fallus, het zinnebeeld van de creatieve macht van Shiwa en zijn rol in de schepping. Indien een gezicht op het oppervlak is aangebracht spreekt men van een mukhalinga, een 'linga met een gezicht', terwijl de voorstelling van een linga met één enkel gezicht ekamukhalinga (fig.) wordt genoemd. Er zijn verschillende modellen, vaak verdeeld in drie delen: een rechthoekige, kubusvormige basis die Brahma vertegenwoordigt, een achthoekige prisma die Vishnoe representeert, en een cylindervormig gedeelte met een geronde top die Shiwa voorstelt. De cultus wordt vereerd in India en Zuidoost-Azië, door sommigen tot op de dag van vandaag (fig.). Men gelooft dat water (of soms melk) dat over een linga heen wordt gegoten heilig, zelfs magisch wordt. In het verleden graveerden sommigen zelfs lingas in de rivierbedding om zo het water dat hun rijstvelden voedde, vruchtbaar te maken. Toen het Mahayana boeddhisme, dat in Cambodja als staatsreligie werd geïntroduceerd door de Khmer koning Jayavarman VII, na zijn dood opnieuw door het hindoeïsme werd vervangen, werden vele van de boeddhabeelden grofweg veranderd in hindoe lingas. Ook Shiwalinga, lingum en lingam, en in het Thais ling, leung, siwaleung of siwaling. In combinatie (fig.) met een yoni stelt het schepping voor. Zie ook pladkik en vergelijk met lak meuang.

lingam

Zie linga.

lingaparvata

Sanskriet. 'Berg-embleem'. Een bergpiek in de vorm van een linga.

lingum

Zie linga.

Liso (????)

Andere benaming voor Lisu.

Lisu (????)

Een vroeger nomadisch bergvolk dat rond het einde van de 19de eeuw via Chiang Mai gedeeltelijk in Thailand terecht kwam. Hun taal behoort tot de Lolo-tak van de Tibeto-Birmaanse taalgroep, en ze komen oorspronkelijk waarschijnlijk uit Tibet, hoewel de kern van de bevolking nu voornamelijk in het Noorden van de Zuid-Chinese provincie Yunnan, ten westen van de Salween-rivier leeft. Tegenwoordig komen meisjes vaker voor in hun traditionele klederdracht dan jongens (fig.). Ook Liso. MEER HIEROVER.

Loei (???)

Naam van een provincie (kaart) en haar gelijknamige hoofdstad, gelegen in het uiterste noordwesten van Isaan op zo'n 520 km van Bangkok en met ca. 22.000 inwoners. Deze jangwat staat bekend om haar katoennijverheid en om haar verschillende Nationale Parken waaronder het 349 km² grote Phu Kradeung Nationaal Park, met 1.360 meter het hoogste punt van de provincie en met zo'n 50 km gemarkeerde wandelwegen. Naar verluidt zitten o.a. olifanten, tijgers, gibbons en zwarte beren. Andere Nationale Parken zijn het Phu Reua NP met zo'n 121 km² en het minder bezochte Phu Luang NP. In midden-juni viert het Dahn Saai district jaarlijks het opzichtige Phie Tah Khoon festival. De provincie telt twaalf amphur en twee king amphur.

loek deuay (????????)

Thais. Job's tranen. Naam voor de eetbare zaden van een plant van het geslacht coix lachrymajob die behoort tot de familie gramineae en die uit het Engels gekend is als traangras (fig.). De zaden zitten in de bloemknoppen die geopend worden door hun harde schil te breken. De witte inhoud van de knop is eetbaar, zowel vers als gekookt en gemengd met kleefrijstpoeder worden de zaden gebruikt om snoepgoed te maken. Op markten worden ze vaak ook in gedroogde vorm verkocht. Het gelijkt enigszins op khaw faang en wordt ook deuay, deuay hin, madeuay en mateuay genoemd, en door het Karen-bergvolk penie, terwijl de Khmer-naam gebruikt door sommigen in Oost-Thailand, sakoey is.

loek nimit (????????)

Zie look nimit.

loek seua (???????)

Thais. 'Tijgerwelp'. Benaming voor de Thaise Padvinderij of Scoutsbeweging, in 1911 gesticht door Rama VI. Vele scholen hebben scouting als een verplicht vak in hun leerplan waardoor men ook op gewone weekdagen vaak scholieren in scoutsuniform ziet.

loek taan (??????)

Thais. Vrucht van de suikerpalm. Ze kan zowel tot suiker worden verwerkt als vers worden gegeten. Het vruchtvlees is crème-wit (fig.).

loek thoeng (???????)

1. Thais. 'Spruiten van het veld'.  Populaire soort volksmuziek.

2. Thais. Een wild geboren dier, tgov. een huisdier.

loek tien pet nahm (?????????????)

Thais voor het uitermate giftige pong pong-zaad, de vrucht van een kleine tot middelgrote boom met donkere balderen en opvallende welriekende wiite bloemen, gelijkend op de frangipani. De vruchten zijn ovaal en gespikkeld groen, ietwat gelijkend op passievruchten. Ze hebben een dunne schil die nadat de vrucht afvalt snel wegrot, wat het vezelachtige houten weefsel van het zaad onthult. Van grootte is dit zaad ongeveer gelijk een tennisbal en van vorm gelijkt het wat op een kokosnoot, maar dan kleiner. Het gedijt goed nabij water en haar helder groen plantje komt voort uit een dwarse spleet in het zaad. De zaden alsook de planten worden vaak gebruikt als decoratie in binnenhuisinrichting. In vertaling betekent loek tien pet nahm letterlijk water-eendevoet-zaad. Vaak afgekort tot loek tihn pet.

loha (????)

Thais. 'Metaal', als in Lohaprasat.

Lohaprasat (??????????)

Thais. Bouwwerk met een torenspits in metaal. Er zijn slechts drie Lohaprasat bouwwerken in de hele wereld. De originele werd gebouwd in India ter ere van de Boeddha, en had een torenspits van goud, wat vermoedelijk de naam deed ontstaan: loha betekent 'metaal', en prasat 'sierbouwwerk met een naald-achtige torenspits'. De eerste Lohaprasat had slechts twee verdiepingen maar telde zo'n duizend kamers om monniken te huisvesten. De tweede werd gebouwd in Sri Lanka in 161 VC, ter gelegenheid van de overwinning op de Tamil, en had negen verdiepingen en een torenspits van koper. Opgetrokken in hout werd het door de bliksem vernietigd en herbouwd als een vijf verdiepingen hoge struktuur, vandaag echter niet meer intact. De derde Lohaprasat werd gebouwd in opdracht van Rama III, ter nagedachtenis aan zijn kleindochter prinses Saomanawatanawadie, die later de eerste koningin werd van Rama IV. De Thaise versie heeft zeven verdiepingen en is aan de buitenkant omringd door kleine chedi's, vierentwintig op de tweede etage en twaalf op de vierde. De Thaise Lohaprasat van Wat Rachadaram is de enige Lohaprasat nog intact. In 2003 werd het gebouw opnieuw opgeknapt (fig.) ter gelegenheid van de APEC-bijeenkomst, waarbij alle staatshoofden van de Aziatische landen met grenzen aan de Stille Oceaan, Bangkok bezochten.

lohchingchah (?????????)

Thais. 'Schommelfestival' of 'schommelceremonie'. Een eertijds jaarlijks brahmaans feest ter ere van de hindoegod Shiwa, waarbij deelnemers naar een zak met goud schommelden die aan een vijftien meters hoge bamboepaal was gebonden. Dit feest werd gehouden in de tweede maanmaand, van de ochtend van de derde dag tot de avond van de negende dag van nieuwemaan. Door het grote aantal slachtoffers dat hierbij viel werd het feest gedurende het bewind van Rama VII uiteindelijk verboden. Zie ook trihyampawaai.

lohk (???)

Thais voor 'wereld' of 'aarde'.

Loi Krathong (????????)

Thais. 'Drijvende Krathong'. Festival in Thailand dat valt op de volle maan van 'yih peng', de tweede maanmaand volgens de noord-Thaise kalender en in de twaalfde maanmaand van een gewoon kalenderjaar. Een drijvend bloemstuk (fig.), krathong genaamd, wordt op het water gezet en weggedreven ter ere van de godin van het water Mae Khongkha. Algemeen wordt aangenomen dat men door een offer te brengen aan de watergodin, vergiffenis bekomt voor het feit dat men water voor eigen behoefte heeft gebruikt en bevuild. Iedere krathong is o.a. versierd met brandende kaarsen en wierrookstokjes, waardoor duizenden lichtjes het water verlichten. Het festival wordt het uitbundigst gevierd in Sukhothai, waar elk jaar kleurrijke optochten (fig.) plaatsvinden in traditionele kledij (fig.) langs de ruïnes van de oude stad (fig.) en waarin elke jangwat zijn eigen krathong meedraagt. Men verkiest tevens een Miss Krathong en houdt een klank- en lichtspel met de ruïnes van de oude stad als decor. Volgens het phra rachaphithi sip song deuan heeft Loi Krathong niets te maken met enig erkende rite of ceremonie, boeddhistisch noch brahmaans. Wel zou er verband zijn met de kohm loy, drijvende lantaarns die de koningen van Sukhothai in de lucht lieten, wat ook nu nog wordt gedaan tijdens dit festival. Ook Loy Krathong.

loka

Sanskriet. 'Wereld, regio, of sfeer (van een godheid)'. Een indeling van het universum. Algemeen de triloka of 'drie werelden' zijn de hemel of het paradijs, de aarde en de hel. Andere classificaties vermelden zeven of 22 werelden, verenigd in het 'Ei van Brahma' en verwijzend naar de verschillende secties binnen deze voornaamste onderverdelingen. In het Thais lohk.

lokabaan (??????)

Thais voor lokapala.

lokanaat (??????)

Thais. 'De grote van de wereld'. Een benaming voor de Boeddha.

lokapala

Sanskriet. 'Wereldbeschermer'. In de hindoeïstische mythologie zijn er acht lokapala's die de leiding hebben over de vier voornaamste windrichtingen en de vier tussenrichtingen. Indra beschermt het Oosten (fig.), Yama het Zuiden (fig.), Kuvera of Vaisravana het Noorden (fig.) en Varuna het Westen (fig.). De tussenrichtingen worden beschermd door Ishana (Shiwa - fig.) of Prithivi in het Noordoosten, Agni beschermt het Zuidoosten (fig.), Surya of Nairriti het Zuidwesten (fig.), en Vayu het Noordwesten (fig.). In het boeddhisme kunnen er vier, acht, tien of veertien lokapala's voorkomen. Eveneens dikpala en ashtadikpala's genoemd, de '(acht) beschermer(s) van de hemel of lucht'. In het Thais lokabaan.

Lokesvara

Sanskriet. 'Vorst van de wereld'. Een gedaante van de bodhisattva Avalokitesvara, die in het oude Cambodja het middelpunt van een populaire cultus was. Hij is vertegenwoordigd op de torens van de Bayon-tempel en komt regelmatig voor in Khmer bas-reliëfs. Tijdens het bewind van Jayavarman VII bestond het boeddhisme in het Khmer-rijk voornamelijk uit de verering van een triade bestaande uit de Boeddha, Lokesvara, en Prajnaparamita, samen met de tantrische godheid Hevajra, en zijn symbolisch vertegenwoordigd in drie majestueuze monumenten, namelijk Preah Khan gewijd aan Lokesvara, Bayon gewijd aan de Boeddha, en Ta Prohm gewijd aan Prajnaparamita.

longan

Zie lamyai.

Longka (????)

Een andere benaming voor Langka.

longkong (??????)

Thais. Tropische vrucht, uiterlijk enigszins gelijkend op lamyai, maar het vruchtvlees is verdeeld in mootjes en gewoonlijk iets zuurder van smaak. Het vruchtdragend seizoen is van augustus tot oktober. Qua uiterlijk eveneens gelijkend op de langsat.

look nimit (????????)

Thais. Grote bolvormige stenen, begraven in de grond onder de bai sema, die de heilige plaats bij een Thaise tempel markeren waarop een bot of ubosot wordt gebouwd. Er worden negen stenen gebruikt: één onder het middelpunt van de bot, en één op elke hoek en één tussen de hoeken in, in het midden van elke zijde. Deze laatste acht worden boven de grond gemarkeerd door de bai sema. Ze zijn enkel zichtbaar wanneer ze uitgestald liggen (fig.) vooraleer ze worden begraven om de lokale gemeenschap een mogelijkheid te geven hun repect te  betuigen en tamboen te doen door er bladgoud op aan te brengen. Zie ook nimit. Ook luk nimit en loek nimit getranscribeerd.

Lopburi (??????)

1. Naam van een jangwat (kaart) en haar homonieme hoofdstad in Centraal-Thailand, 153 km ten noorden van Bangkok en met ca. 40.000 inwoners. In het verleden was de stad een Mon-stad die reeds bewoond werd sinds de Dvaravati-periode, van de 6de tot de 11de eeuw AD, toen ze Lavo werd genoemd. Toen de Khmer hun Angkor-rijk uitbreidden namen zij Lavo hier in de 10de eeuw mee in op, waardoor zij alle sporen van de bestaande Lavo beschaving uitwistten. Het werd een voorpost van het oude Khmer-rijk en een provinciale hoofstad. In de 13de eeuw  werd de heerschappij over Lopburi losgewrikt door de steeds meer groeiende macht van het ten noorden gelegen Sukhothai. De culturele invloed van de Khmer bleef echter tot op zekere hoogte doorbestaan doorheen de Ayutthaya-periode. Koning Narai versterkte de stad in de 17de eeuw om dienst te doen als tweede hoofdstad toen Ayutthaya bedreigd werd door een Nederlandse scheepsblokkade. Zijn paleis in Lopburi waar hij in 1688 stierf, werd gebouwd in 1665 en de overblijfselen behoren nu tot één van de bezienswaardigheden van de stad. De stad staat bekend voor haar historische ruïnes (fig.) en de vele ronddolende apen (fig.), waarvoor de lokale bevolking jaarlijks een apen-buffet organiseert. De huidige provincie telt elf amphur.

2. Naam gegeven aan een kunststijl uit Centraal-Thailand gedurende de Khmer-periode, van de 11de tot de 14de eeuw AD, en gedurende de hoogdagen van Lopburi, tussen de 10de en 13de eeuw AD. Haar eigenschappen zijn een mengeling van Khmer, Pala en lokale stijlen.

3. Naam van een rivier die o.a. door Ayutthaya stroomt.

lot (??)

Synoniem voor solot.

lotus

Een bloem uit de familie der waterlelies (fig.), en heilig onder de Indiërs. De bloem wordt geassociëerd met de goddelijke geboorte van de Boeddha en symbolisch gebruikt in hindoeïstische  en boeddhistische kunst, vaak in goud of vervuld (fig.). Volgens de legende komt Brahma voort uit de gouden lotus die ontspringt in de navel van Vishnoe, en nam de Boeddha onmiddellijk na zijn geboorte zeven stappen die veroorzaakten dat bloeiende lotussen verschenen waar zijn voeten de grond raakten. Ze zijn tevens een symbool van Verlichting daar ze boven de modder uitgroeien, zoals het boeddhisme zich boven het bederfelijke verheft, het licht tegemoet, terwijl de bloemblaadjes de Vier Edele Waarheden en het Achtvoudige Pad dat de Boeddha aan de wereld openbaarde symboliseren, en die wanneer ze zich openen, de harde kern met haar zaden als zinnebeeld van het nieuwe leven onthullen. Sokkels voor boeddhabeelden (tahnphraphoettaroep) zijn vaak in de vorm van een lotus (fig.) en in de wai, de Thaise groet, worden de handen samengevouwen in de vorm van een vlam of lotusknop (fig.) om respect te betuigen. Sommige delen van deze bloem zijn geschikt voor menselijke consumptie, zoals de wortel (fig.) en de zaden (fig.). Van de wortel wordt een zoete, aromatische, bruinkleurige tonic gemaakt, die men naam raak bua noemt en waarvan beweerd wordt dat deze naast verfrissend ook een geneesmiddel is tegen orale blazen die ontstaan door uitdroging. De zaden hebben de grootte en vorm van eikels en zitten in grote bekervormige knoppen (fig.). Doch, vóór consumptie dienen de zaden van hun groene schil te worden ontdaan en dient de geel-groene scheut die in het midden van het zaadje zit te worden verwijderd daar dit nogal bitter van smaak is. Men treft lotusknoppen en lotuszaden aan op markten over het gehele land, alsook de gepelde crème-kleurige zaden, die zich onderscheiden door hun kenmerkend bruine vlekje op de bovenzijde. Gepelde zaden vindt men vooral in bulk op Bangkok's Chinatown. De grote bladeren van de lotus zijn volledig waterafstotend en de structuur van haar oppervlak wordt technisch nagemaakt en toegepast. De Thaise benaming voor lotus is bua luang.

lotus-positie

Bijnaam voor de asana of 'gezeten positie' in de iconografie, waarbij de benen gebogen op elkaar liggen met de voeten rustend op het tegenovergestelde dijbeen, de voetzolen opwaarts. Birmaanse boeddhabeelden met een bhumisparsa-moedra zijn meestal gezeten in deze positie (fig.), tgov. boeddhabeelden met dezelfde moedra in Thaise stijl, die meestal gezeten zijn in de halve lotus-positie (fig.). Zie ook vajrasana (fig.), en padmasana.

Lua

Een andere benaming voor Thai Lu.

Luang (????)

 Thais. Een niet-erfelijke titel of bandasak, boven een Khun en onder een Phra.

Luang Pho (???????)

1. Thais. 'Eerwaarde vader(en)'. Vooraanstaande, zeer vereerde monnik(en) in Thailand. Men treft hun beelden vaak aan in tempels, en sommigen worden beschouwd als arahats. Aan sommige van deze monniken, de Phra saksit, worden speciale spirituele krachten toegeschreven.

2. Thais. 'Eerwaarde  vader'. Aanspreektitel voor monniken, gebruikt door leken.

luk nimit (????????)

Zie look nimit.

Lumbini

Sanskriet. Het park nabij Kapilavatthu in het huidige Nepal, waar prins Siddhartha, de historische Boeddha werd geboren.

Lumphini Park (??????????)

Thais. Stadspark in Bangkok genoemd naar Lumbini, de geboorteplaats van de historische Boeddha. Het park is het grootste in de stad en trekt vele beoefenaars van tai chi, en steeds meer en massaal ook beoefenaars van aerobics (fig.). Daarnaast wordt een verscheidenheid aan andere sporten beoefend zoals joggen, zwaardvechten, yoga, etc. Het park heeft een enorm meer waar waterfietsen worden verhuurd en waarin men schildpadden en varanen kan waarnemen. Het werd in de jaren twintig aan de stad geschonken door koning Rama VI, wiens standbeeld nu aan de hoofdingang staat. Ook Suan Lumphini.

luopon

Het kompas gebruikt om de geschikte oriëntatie van gebouwen te bepalen door iemand die geomantie beoefend. Zie ook feng shui.

lychee

Zoete subtropische vrucht met een dunne roodkleurige schil en sappig wit vruchtvlees. Het draagt de wetenschappelijke naam litchi chinensis en groeit voornamelijk in de noordelijke regionen van Thailand, aan het begin van het regenseizoen (juni). In het Thais 'linchie'.